Lập trình Pascal – Phần 1: Nhập môn

Thảo luận trong 'Pascal' bắt đầu bởi Vũ Nhật Lâm, 26/5/17.

  1. Vũ Nhật Lâm

    Vũ Nhật Lâm New Member

    ITStudent.net - Ngôn ngữ lập trình Pascal là một trong những ngôn ngữ lập trình cho máy tính đơn giản và dễ học dành cho người mới bắt đầu. Pascal được Niklaus Wirth phát triển vào năm 1970, được đặt tên theo nhà toán học và triết học Blaise Pascal và là ngôn ngữ đặc biệt thích hợp cho nhập môn lập trình cấu trúc. Với người mới bắt đầu với lập trình Pascal, một câu hỏi lớn thường được đặt ra phải cài những gì, viết và chạy những đoạn code đầu tiên như thế nào. Vì thế, bước đầu tiên trong chặng đường cùng ITSTUDENT.NET tự học lập trình Pascal cơ bản, chúng ta sẽ bắt tay vào việc thiết lập môi trường, tìm hiểu cấu trúc và chạy thử một chương trình Pascal đơn giản.

    Pascal là một trong những ngôn ngữ lập trình cấp cao sớm xuất hiện và phần nào thể hiện được ưu điểm trong ứng dụng giải quyết các bài toán cơ bản đến tương đối phức tạp trên máy tính. Lập trình Pascal cũng sớm được đưa vào nhiều trường học để giảng dạy nhập môn lập trình, do tính chất đơn giản, gần gũi nhưng rất khoa học của nó.

    Công cụ chính, thường được sử dụng để lập trình Pascal hiện nay là Borland Pascal. Đây là môi trường lập trình Pascal trên nền DOS nên giao tiếp với người dùng thông qua các màn hình trình bày dưới dạng ký tự (Character/Console User Interface - CUI)

    Download Borland Pascal 7.0:
    Bạn có thể theo liên kết sau đây để tải bộ cài đặt Borland Pascal cho Windows XP và Windows 7:
    http://www.mediafire.com/?ldisldly42ap9bi

    Trong trường hợp bạn muốn lập trình Pascal trên Windows 8: vui lòng tham khảo bài "Hướng dẫn cài đặt Turbo Pascal trên Windows 8" tại ITSTUDENT.net (sẽ sớm cập nhật)

    Hướng dẫn chạy Borland Pascal:
    • Tải file cài đặt Borland Pascal theo link cung cấp ở trên và giải nén
    • Chạy chương trình Borland Pascal theo đường dẫn ~\ITSTUDENT_BorlandPascal7.0\BP70\BIN\BP.exe
    Viết chương trình đầu tiên bằng ngôn ngữ lập trình Pascal:
    Sau khi cài đặt thành công môi trường lập trình Pascal, chúng ta đã có thể bắt tay vào việc viết ứng dụng đầu tiên của mình bằng cách sử dụng Text Editor hỗ trợ ngôn ngữ Pascal đơn giản được hãng Borland cung cấp và nhập vào đoạn mã như sau:

    1/program ITSTUDENT;
    2/begin
    3/writeln(‘Welcome to ITSTUDENT.NET’)
    4/end.

    [​IMG]

    Để ý rằng tập tin chứa mã nguồn viết theo ngôn ngữ Pascal có phần mở rộng là .PAS

    Tìm hiểu cấu trúc chương trình Pascal đơn giản
    Từ khóa đầu tiên của mọi chương trình Pascal là program (không bắt buộc). Sau từ khóa program là tên chương trình của bạn. Tên chương trình phải đặt theo chuẩn đặt tên của Pascal:

    • Tên một chương trình Pascal phải bắt đầu bằng một chữ cái.
    • Có thể chứa một dãy các ký tự bất kỳ gồm các chữ cái và chữ số.
    • Tuy nhiên trong tên chương trình Pascal không được có khoảng trống.
    • Ký tự chuẩn của Pascal là bảng mã ASCII, do đó, tên Tiếng Việt có dấu là không hợp lệ.
    Dòng đầu tiên của một chương trình được gọi là ‘đầu chương trình’ có cú pháp chuẩn như sau:

    program + tên chương trình + ;

    dấu ‘;’ được dùng để ngăn cách nó với dòng kế tiếp. Dòng này trong ví dụ minh họa của chúng ta ở trên là : program ITSTUDENT;

    Từ khóa kế tiếp là beginend. Đây là 2 từ khóa để khai báo vị trí bắt đầu và vị trí kết thúc phần lệnh (bao gồm một dãy các câu lệnh được bố trí theo một trật tự nào đó để thực hiện theo ý đồ của lập trình viên).

    Lưu ý rằng: chương trình Pascal cần được kết thúc bằng từ khóa dành riêng “end” và luôn có dấu chấm "." đi theo sau.

    Để in ra chuỗi ký tự hay 1 câu rồi xuống dòng trong Pascal, chúng ta sẽ dùng một thủ tục chuẩn là "writeln" (viết tắt của write line).

    Ví dụ 1
    writeln(‘Welcome to ITSTUDENT.NET’)
    Ví dụ 2
    writeln(‘Welcome to ITSTUDENT.NET’)
    writeln(‘THIS IS YOUR FIRST APPLICATION’)

    [​IMG]

    Nếu để ý, sau lệnh đầu tiên của ví dụ 2, có dấu ";". Dấu ";" trong Pascal được dùng để ngăn cách giữa hai câu lệnh, tuy nhiên nó không phải là bắt buộc của câu lệnh như trên ví dụ 1. Đây cũng là điểm khác biệt với đa số các ngôn ngữ lập trình cấp cao khác.

    Mẹo: Để in chuỗi ký tự hay số mà không xuống hàng giữa các câu, ta có thể dùng thủ tục chuẩn "write" thay vì dùng "writeln"

    [​IMG]

    Bạn hãy lưu lại đoạn mã trên và thực thi xem kế quả thế nào nhé !
     

Chia sẻ trang này